Noong 1521, ang explorer ng Portuges na si Ferdinand Magellan na nagpunta sa Espanya ay inaangkin ang Pilipinas pagkatapos ng Espanya at pinangalanan ang mga isla pagkatapos ng Haring Philip II ng Espanya. Tinawag silang Las Felipinas. Noong 1830, ang kultura at ideya ng Espanya ay tumagos sa kulturang Pilipino, hanggang sa masimulan na isaalang-alang ng sambayanang Pilipino ang paglaya mula sa Espanya. Ang gobyerno ng Espanya ay bumuo ng agrikultura sa Pilipinas hanggang sa puntong ito ay may kakayahan.

Matapos ang maraming independiyenteng pagtatangka at ang parehong dami ng mga kabangisan sa panig ng Espanya, nagsimulang magsalita ang mga nasyonalistang Pilipino. Isa sa pinakatanyag na pigura noong panahong iyon ay si Jose Rizal. Nag-aral siya ng medisina sa Unibersidad ng Saint Thomas sa Pilipinas at Unibersidad ng Madrid. Sumulat si Rizal ng dalawang mahahalagang nobela na naglalarawan ng mga pang-aabuso sa pamamahala ng Espanya. Bagaman ipinagbawal ang mga librong ito, ipinuslit ito sa Pilipinas at malawak na nabasa. Noong Disyembre 30, 1896, sa gabing pinatay si Rizal, idineklara ni Rizal ang Pilipinas na "Perlas ng Dagat ng Tsina Tsina." Ginugunita ng mga tao ang kanyang kamatayan sa ika-30 ng Disyembre bawat taon.

Bandila ng Pilipinas Ang pagpatay kay Rizal ay nagtulak sa rebolusyon. Bagaman ang mga rebeldeng Pilipino na pinamunuan ni Emilio Aguinaldo ay hindi nagwagi ng buong kalayaan, hindi tinapos ng mga Espanyol ang paghihimagsik. Noong Disyembre 1897, ang negosasyon sa Espanya ay nakarating sa Kasunduan sa Biak-na-Bato. Ang lahat ng mga rebelde ay binigyan ng poot, at ang rebolusyonaryong pinuno ay bumalik sa Hong Kong, isang kusang pagtapon. Habang nasa Hong Kong, si Aguinaldo at ang kanyang mga kababayan ang nagdisenyo ngayon ng watawat ng Pilipinas. 

Second President of the Philippine Commonwealth August 1,1944 - May 8, 1946

http://pilipinaskongminamahal.blogspot.com Personal Data Date of Birth: September 9, 1878 Place of Birth: Cebu City Father: Sotero Laurel Mother: Juana Suico First Wife: Estefania Chiong Veloso Second Wife: Esperanza Limjap Children by Estefania Veloso: Vicente, Edilberto, Nicasio, Milgaros, Emilio, Teodoro, Jose and Sergio Jr. Children by Esperanza Limjap: Ramon and Rosalina Date of Death: 1961 Place of Death: Veteran's Memorial Hospital, Quezon City Age of Death: 63

Education Elementary and Secondary Pribadong Paaralan ni Manuel Logarta San Carlos Seminary

College Bachelor of Arts, Colegio de San Juan de Letran (1894) Bachelor of Law, University of Santo Tomas (1903)

Important Notes in History Founded and edited a nationalistic newspaper with Jaime de Veyra and Rafael Palma Among his classmates in the University of Santo Tomas were Manuel Quezon and Emilio Jacinto. Second topnotcher at the Bar Examinations in 1903 Served as Acting Governor of Cebu (1903) at the age of 25 as substitute for Juan Climaco. Named Provincial Judge of Cebu. Won as representative of the 2nd district of Cebu in the First Philippine Assembly in 1907 where he was elected Speaker, a position he held for 15 years. One of the founders of Nationalista Party and its first president. Elected senator in 1922. He and Manuel Roxas worked for the approval by the American Government a Constitutional Convention that would pave the way for Philippine Independence. Won the nod of the Congress of the United States about the law on Independence, the Hare- Hawes Cutting Act. Became the Vice-President of the Philippine Commonwealth on November 15, 1935. Went to the United States with Quezon to Establish the Philippine Commonwealth during the Japanese regime. Serve as substitute of Quezon in several occasions when President Quezon contacted tuberculosis. President of the Commonwealth of the Philippines in 1944 when President Quezon died. The oldest to become president in the history of the Philippines at the age of 67. Was one of Gen. MacArthur's company in the historical landing at the Red-Beach, Palo, Leyte along with Filipino generals, Carlos P. Romulo and Basilio Valdez on October 20, 1914. Retired to private life in Cebu after the establishment of the Third Republic of the Philippines.

We are giving away Free Ebooks of Philippine Heroes

 

Does this ebooks work?

1887 Votes for Yes/ 5 For NO

President of the Second Republic of the Philippines October 14, 1943 - August 15, 1945 Personal Data Date of Birth: March 9, 1891 Place of Birth: Tanauan, Batangas Father: Sotero Laurel Mother: Jacoba Garcia Spouse: Prudencia Hidalgo Children: Jose II, Jose III, Sotero, Natividad, Rosenda, Potenciana, Mariano, Salvador and Arsenio

Date of Death: November 6, 1959 Place of Death: Manila Cause of Death: Heart Attack Age of Death: 68 Education Elementary and Secondary Tanauan High School Colegio de San Juan de Letran Manila High School College Bachelor of Laws, University of the Philippines (1915) Master of Laws, Escuela de Derecho (1919) Doctor of Civil Laws, Yale University, United States (1920) Doctor of Philosophy, University of Santo Tomas (1936) Doctor of Laws, Tokyo Imperial University, Tokyo, Japan (1938)

Important Notes in History

While he has the capability to leave the country during the Japanese regime, he chose to face the traits that besieged the country. Tasked by President Quezon to reconciled with the Japanese to save his countrymen. Accused of being a collaborator, traitor and pro-Japanese. Worked at the Bureau of Forestry to finance his studies in spite of his parents capability to send him to school. Obtained the second highest grade in the bar examinations. One of his professor in his Law courses was U.S. Supreme Court Chief Justice and the U.S. President William Howard Taft. Author of the book about law, the Constitutional Law of the Philippines. Was temporary Chairman of the Constitutional Convention before the election of its president, Claro M. Recto. One of the so-called Seven Wise Men who studied the Constitution. Was Assistant Secretary and later Secretary of the Interior in 1922. Was Associated Justice of the Supreme Court in 1936. Spoke at the Congress for the interest of the Japanese upon his return from Tokyo Imperial University in Japan. Was president of the Japanese Sponsored Philippine Republic during the Japanese Regime. Arrested through the order of Gen. Douglas MacArthur for collaboration and was jailed at Sugamo Prison near Tokyo, Japan. Was tried with some Filipinos who were suspected of convincing with the Japanese by a court of the people after the return of the Philippine Commonwealth. Bested the twenty candidates for senator under the reign of Quirino. Tasked by President Magsaysay to head the Economic Mission where the Laurel-Langley Agreement, an agreement on trade and industry, was reach. Was Chancellor of the National Teachers college and founded the National Economic Development Authority.

Founded the Lyceum of thePhilippines in Intramuros and the Philippines Baking Corporation.

We are giving away Free Ebooks of Philippine Heroes

Does this ebooks work?

1887 Votes for Yes/ 5 For NO

First President of the Philippine Commonwealth November 15, 1935- August 1, 1944 Personal Data of Birth: August 19, 1878 Place of Birth: Baler, Tayabas Father: Lucio Quezon Mother: Maria Dolores Molina Spouse: Aurora Aragon Children:Maria Aurora, Zenaida and Manuel Jr. Date of Death: August 1, 1944 Place of Death: Saranac Lake, New York, US Cause of Death: Tuberculosis Age of Death: 66

Education

Elementary and Secondary

Colegio de San Juan de Letran

College

Bachelor of Arts, Colegio de San Juan de Letran (1894) Bachelor of Law, University of Santo Tomas

Important Notes in History

He was called "Ama ng Wikang Pambansa"because of his campaign for Filipino as the National Language Worked as manservant of Rev. Father Teodoro Fernandez, in a church in Intramuros Finished Bachelor of Arts at the Colegio de San Juan de Letran at the age of 16 Started law practice in 1903 Elected governor of Tayabas (now Quezon) in 1905 He never tasted defeat in politics Was a member of the first Philippine assembly in 1906 As resident commissioner in the U.S. Congress (1909-1916), he strongly fought for Philippines Independence. Was designated Lieutenant, Captain and Major in the Army during the Philippine Revolution and the Filipino- American War Served under the leadership of General Emilio Aguinaldo and General Tomas Mascardo Represented the Philippines in the International Congress of Navigation in St. Petersburg, Russia in 1908 Chairman of the majority group, First Philippine Assembly. Returned from the United States after the passing of the Jones Law in 1916, the law which states the Philippines would be given independence if the Filipinos could prove that the had the capability to run their own government. Was Senate President in 1923 Assured the Passing of the Tydings-McDuffie Law which provides for a 10year moratorium for the Independence of the Philippines and which allows for the holding of a Constitutional Convention. Elected President of the Commonwealth of the Philippines on September 17, 1935 The first Filipino Leader to reside at the Malacañang Palace Initiated the Offficial use of the national language through the Commonwealth Law No. 570 After the Japanese Regime, he fled to the United States where he governed the Philippines up to the last days of his life According to him, he would prefer a worst government run by Filipinos to an ideal government run by Americans.

We are giving away Free Ebooks of Philippine Heroes

 

Does this ebooks work?

1887 Votes for Yes/ 5 For NO

Ang Pambansang Bayani ng Pilipinas 1861- 1896

PERSONAL NA TALA SA BUHAY

Tunay na Pangalan: Jose Protacio Mercado Y Alonzo Mga Sagisag- Panulat: P. Jacinto, Dimas- alang, Laong- Laan Araw ng Pagkasilang: Hunyo 19: 1861 Lugar na Sinilangan: Calamba, Laguna Ama: Don Francisco Engracio Rizal Ina: Teodora Morales Alonzo Realonda Mga Kapatid: Paciano, Saturnina, Trinidad, Soledad, Josefa, Narcisa, Lucia, Comcepcion, Olympia. Maybahay: Josephine Bracken Araw ng kamatayan: Disyembre 30, 1896 Lugar kung saan namatay: Bagumbayan ( mas kilalang Luneta o Rizal Park sa ating panahon) Sanhi ng kamatayan: Pinatay sa pamamagitan ng musketry o pagbaril nang patalikod Edad nang namatay: 35

EDUKASYON

Ang inang si Teodora Alonzo ang unang naging guro ni Rizal. Ito ang nagtuturo sa kanya nang pagbabasa ng alpabeto. Siyam na taon siya nang mag- aral sa maliit na paaralan ng Biñan sa pamamahala ni G. Justiniano Cruz.

Dahil sa rami ng nalalaman, pinayuhan ni G. Cruz ang kanyang mga magulang na ipasok siya sa Ateneo de Manila (1872) upang doon ipagpatuloy ang pag aaral. Sa Ateneo ay higit siyang kinakitaan ng kakaibang talino. Marami siyang natamong mga karangalan at mga medalya. Pawang sobresaliente o katumbas ng salitang pinakamataas/pinakamahusay ang kanyang mga nakuhang marka. Nagtapos siya ng Batsilyer en Artes sa Ateneo noong Marso 23, 1877.

Habang nag aaral sa Ateneo ng land surveying at pagiging assessor, isinabay din ni Rizal ang pag-aaral ng kursong Filisofia y Letras sa Unibersidad ng Santo Tomas. Kaya lamang hindi niya ito natapos ay sapagkat pinili niyang lumipat sa kursong medisina nang malaman niyang mabubulag ang ina.

Sa kasamaang palad ay hindi rin natapos ni Rizal ang pag-aaral ng medisina sa Unibersidad ng Santo Tomas. Ang dahilan nito ay ang nakita niyang maling pamamalakad ng mga payle sa naturang eskuwelahan. Mas binigyan pabor ng mga prayle ang mga kaklase niyang Kastila kaysa kanilang mga Pilipino. Nagdesisyon si Rizal na mag- aral sa Espanya, sa Unibersidad Central de Madrid kahit noon ay 21 taon lamang siya. Mag- isa siyang pumunta at namuhay sa Espanya. Taong 1884-1885 ay natapos niya ang kursong Medisina.

Hindi doon natapos ang pagtuklas ni Rizal ng karunungan. Muli ay ipinagpatuloy niya ang pag- aaral sa Paris, sa bansa ng Pansiya at sa Heidelberg sa bansa naman ng Alemanya. Dito niya tinapos ang kanyang pangalawang doctorate degree. Nag aral rin siya ng iba't ibang wika sa Euriopa. Sa edad na 27 ay nakapagsasalita at nakapagsusulat na siya ng maraming wika ng mga bansang Kanluran kaya naman kinilala rin siya sa bilang isang linggwista.

MGA ISINULAT

Matapos ang mga pagtuklas ng kaalaman, itinuon naman ni Jose Rizal ang pansin sa pagsusulat ng mga lathalain, tula at mga kuwentong nagpapakita sa kaapihang dinaranas ng mga Pilipino sa kamay ng mapagmalabis na mga Kastila.

Naging bantog ang mga isinulat niyang mga nobela. Ang Noli Me Tangere, na tumatalakay sa mga pang-aabuso ng mga Kastila sa mga Pilipino ay nalathala sa Berlin sa bansang Alemanya noong 1886. Ang El Filibusterismo ay nalathala sa Ghent, Belgium noong 1891. Tumutuligsa rin ito sa maling pamamalakad at pang-aabuso na dinaranas ng mga Filipino sa kamay ng mga Kastila. Bagay ito na naging dahilan upang higit siyang kamuhian ng mga prayle at pinunong mga Kastila.

Sa kanyang pag-uwi sa bansa, muli siyang pinabalik ng kanyang pamilya sa Europa upang makaiwas sa masamang tangka ng mga Kastial. Labag man sa loob ay napilitan siyang muling lumayo sa mga mahal sa buhay. Nagkaganoon man, higit siyang naging malaya sa pagkilos at paggawa ng mga bagay na magdudulot ng pagbabago sa bansang Pilipinas.

Lalong lumala ang pang- aabuso ng mga kastila sa mga kababayan ni Rizal sa Calamba. Sapiliyang pinagbabayad ng buwis ang mga tao roon. Ang mga hindi makapagbayad ay pianlalayas ng mga ito sa kanilang mga tirahan. Tuluyan ng ring kinakamkam ng mga Kastila ang naiwang mga lupain. Maging ang mga magulang ni Rizal ay hindi nakaligtas sa kasakiman ng mga dayuhan sa kabila nang mahusay na pakikitungo ng ama't ina sa mga ito.

Dahil sa nangyari, lumapit si Rizal sa mataas na pinuno ng Espanya. Nabigo siya dahil puro paimbabaw lang ang ipakitang pakikitungi ng mga ito. Bagama't nagkaganoon ay hindi siya pinanghinaan ng loob. Higit pang nag-umigting ang mithiin niyang ipaglaban ang kalayaan ng Pilipinas.

Ang Mi Ultimo Adios o Ang Aking huling Paalam (My Last Farewell) ay isinulat ni Rizal habang siya ay nakapiit sa Fort Santiago sa Maynila.

Nagsulat rin siya ng iba't ibang lathalain na naglalaman ng marubrob na damdamin para sa inang bayan. Nalathala ang mga ito sa diyaryong La Solidaridad.

PULITIKA/SAMAHAN

Naging lider si Rizal ng Kilusang Propagandista ng mga Filipinong estudyante sa bansang Espanya. Sa ilang taong pamamalagi niya sa banyagang lugar, pinilit ni Rizal na umuwi sa bansang noong Hulyo 3, 1892. Lihim niyang itinatatg na ang La Liga Filipina sa layuning mapag- isa ang mga Pilipno para sa baging simulain- ang makalaya sa mapanliit na mga Kastila. Lalong tumindi ang galit ng mga prayle sa kanya. Ipinaakip siya ng mga ito at ipinakulong. Sa pamamagitan ng pagtatanim ng mga papeles na hindi naman talaga kanya. Pinalabas ng mga Kastila na kalaban siya ng relihiyong Katoliko. Ang mga naturang papeles ang ginamit na ebidensiya laban sa kanya. Dahil doon, ipinatapon siya sa isang bayan sa Zamboanga, ang Dapitan.

Sa pananatili niya sa Dapitan, nagkaroon ng tagapagligtas ang mga tao sa lugas laban sa mga sakit at karamdaman, sa kamangmangan at lalong lalo na sa pang- aabuso ng mga Kastila. Tinulungan niya ang mga ito. Ginamot niyta ang mga mata may sakit. Nagtayo rin siya ng maliit na paaralan at siya mismo ang naging guro ng mga kabataan. Namuhay siya ng normal. Siya rin ang naging takbuhan ng mga taong nangailangan. Hindi kataka- takang sa loob ng maikling panahon ay napamahal siya sa mga tao at itinuring siyang isa sa mga anak ng Dapitan.

Sa lugar ring iyon nakilala at minahal si Josephine Bracken. Ang babae ay anak ng isang Irish na tumungo pa roon upang ipagamot ang mga mata. Sa kasamaang palad ay hindi nagtagumpay si Rizal na maibalik ang paningin ng ama ni Josephine. Tuluyan itong namatay sa Dapitan. Nagbunga ng isang supling ang pagmamahalan nina Josephine at Rizal ngunit ialang sandali lang nabuhay ang sanggol at kaagad ring namatay paglabas sa sinapupunan. 

Hindi nagtagal, nakaramdam ng pagkabagot si Rizal sa Dapitan. Humingi siya ng pahintulot sa pamahalaang Kastila na payagan siyang magtungo sa Cuba, isa sa mga lugar na nasasakop ng Espanya. Ang layunin niya ay upang manggamot ng mga sundalong Kastila na kasalukuyang napapalaban doon. Pinahintulutan naman siya ng bagong Gobernador Heneral Blanco. Ang mga Taong nagtanim ng galit kay Rizal ay hindi pa rin tumigil hangga't hindi siya maipapapatay. Nagsilbi kasi siyang tinik sa lalamunan ng mga ito. Habang sakay ng barko na patungong Cuba, dinakip si Rizal sa bintang pinag-aalab niya ang lumalalang himagsikan laban sa España. Ipiniit niya sa Fort Santiago sa Intramuros. Habang nasa loob ng kulungan ay hindi rin tumigil sa pagsulat si Rizal. Ipinaalam niya sa mga kababayan na kahit mawala man siya sa mundo ay hindi naman mamamatay ang mga inihasik siya para sa kanyang bayan.

Ika-30 ng Disyembre, 1896 nang matatag na hinarap ni Rizal ang kanyang kamatayn sa Bagumbayan. Humiling siya na kung aari ay barilin siya nang nakaharap. Ibig niyang patunayang kailanman ay hindi siya naging taksil sa Inang Bayan. Tinutulan ito ng namumuno sa pagbaril na nakaharap kaya nang pakawalan ang mga punglo ay buong giting niyang iniharap ang sarili sa mga ito.

Bago nalagutan ng hininga ay nabigkas ni Rizal ang, "Mamamatay akong hindi nasisilayas ang pagsikat ng araw. Kayo na makakakita sa kanya, salubungin ninyo siya at ihatid ang kanyang liwanag sa ibang nasa kadiliman,"

PROPESYON

Manggagamot, manunulat, makata, inhinyero, linggwista, siyentipiko, manlalakbay, iskultor, ekonomista. Edukador at pilantropo. Isa sa mga gintong salita mula kay Rizal: "Ang mga kabataan ang pag asa ng bayan."

We are giving away Free Ebooks of Philippine Heroes

 

Does this ebooks work?

1887 Votes for Yes/ 5 For NO

Personal Data

Date of Birth: March 26, 1869 Place of Birth: Kawit, Cavite Father: Carlos Aguinaldo Mother: Trinidad Famy

First Wife: Hilaria del Rosario Second Wife: Maria Agoncillo Date of Death: February 6, 1964 Place of Death: Quezon City Cause of Death: Cardiac Arrest Age of Death: 95

Education

Elementary and Secondary

Pambayang Paaralan ng Kawit College Third Year, College de San Juan de Letran

Important Notes in History

Was Cabeza de Barangay at the age of 17. At the age of 26, he was elected "Capitan Municipal" which was equivalent to Gobernadorcillo. Joined the Masonry Association (whose members include Jose Rizal, Apolinario Mabini, Juan Luna, Marcelo del Pilar and Graciano Jaena) which aimed at improving the economic condition of the country. He personally went to Andres Bonifacio to join the Katipunan. Head of the Magdalo Group of the Katipunan in Cavite. Led his men to victory in the battle of Kawit, Imus and Binakayanan in Cavite. President of the Revolutionary Government, Tejeros Convention. Signed the agreement of the "Pact of Biak-na-Bato"on December 14, 1897 in the belief that the war could not be won. Willingly agreed to be exiled in Hongkong in exchange for the damage claim (said to be P400,000.00) which used to purchased arms for his return to the country. When the war between the United States and Spain broke out on April 1898, he made an agreement with Commodore George Dewey and U.S. Consul Pratt to consolidate the American and Filipino forces against the Spaniards. Returned to the country on May 19, 1898 and proclaimed independence on June 12, 1898. Designed the Flags of the Philippines which was hoisted at the veranda of his house in Kawit, Cavite on June 12, 1898. Headed the Revolutionary Government after the establishment of the Malolos Congress and the ratification of the Independence and its constitution on January 21, 1899. His dream of the independence and freeing the country from the Americans vanished when he was arrested by Gen. Frederick Funston and his men in Palanan, Isabela on March 23 1901. Was forced to take an oath of allegiance to the American Government on Apil of 1901. Retired to become an ordinary citizen after the founding of the colonial government of America. Ran for President in the 1935 presidential election but lost to Manuel L. Quezon.

We are giving away Free Ebooks of Philippine Heroes

 

Does this ebooks work?

1887 Votes for Yes/ 5 For NO

Lumubog ang araw nang may hinanakit,
Sa pangit na mukha ng sawing daigdig;
Ang buti ay lugmok, sama'y nakatindig,
Pumapaibabaw ang tubig sa langis;

Ang banal na landas ay takot matawid,
Liku-likong daan ay nagiging tuwid;
Matapos mamangka sa ilog na lihis,
Ang dinatnang pampang ay nagpapagibik!

Kumalat ang dilim… dumapo ang ibon
Sa sangang- kalansay ng patay na kahoy;
Pumatak ang hamog sa pigtal na dahon,
Umagos ang luha ng isang kahapon;

Ang mga kuliglig, nadama ay gutom,
Ang inihuhuni ay dakilang layon;
Ang tigang na lupa ay kusang naburol,
Mapanglaw na gabi ang naging kabaong.

Isang baguntao ang sa paglalakd
Ay lilinga- linga, larawan ng sindak;
Matapos marating ang dulo ng landas,
Hindi matandaan ang iniwang bakas;

Nang umalis siya ay nagsusumagsag,
Ngayong pabalik na ay nag-aapuhap;
Nagmistulang ibong sa tayog ng lipad,
Nabali ang bagwis… sa lupa bumagsak.

Ngayon nag- iisa sa ilang na pook,
Ang idinidighay ay sama ng loob,
Humimlay sa puno ang katawang pagod,
Ang nagsilbing unan ay mga himutok;

Taglay ng umaga ang tuwa at lugod,
Nanngangalumbaba ang gabing sumunod;
Ang taong nalayo sa Kamay ng Diyos.
Naririto ngayon, nagsisising lubos.

 

 

We are giving away Free Ebooks of Philippine Heroes

 

Does this ebooks work?

1887 Votes for Yes/ 5 For NO


Si Rizal ay sino?
Hayaang ako rin ang tumugon dito:
Si Rizal ay isang karaniwang tao,
Nilalang kayumangggi ng lahing pinoy;
Pagkat manunubos siya ng paglaya nating Pilipino.

Nang kanyang igugol sa tigang na lupa nitong Bagumbayan
Ang mapulang dugo ng kabayanihan
Ay ngiting matamis yaong namulaklak
Sa labi ni Rizal.
Sa kanyang pagyao'y kanyang nalalamang
Siya'y nag-iiwan ng matabang binhi sa dibdib ng bayan;
Ng magsisisunod na sa ating lupa ay manunukulan.

Kung buhay si Rizal ay ano nga kaya ang kanyang gagawin
Sa nagpamalas na kapansin- pansin
Na gawa ng ilang kababayan natin?
Katulad ni Kristo'y kanyang itataboy at palalayasin
Sa templo ng bayan ang nagpapayaman sa mga tungkulin;
Sa talim ng kanyang tabak na panulat, kanyang wawasakin
Ang tronong lulukan ng ganid at sakim,
Nang di na magamit ang kapangyarihang
Busalan ang bibig ng malayang bayan
Upang di malantad ang katotohanan
Na ikinukubli sa likod ng mga masamang walang ngalan.

Hahambalusin din ng kanyang panitik
Ang nangakalimot sa pangakong langit,
Yaong sa simula, nang kandidato pang nangagsisilapit,
Ay parang binata sa harap ng kanyang mutyang iniibig.
Ngunit nang matami
Ang tamis ng oo
At sampu ng boto
Ay nagsalawahang iniwang tumangis
Bayang sa kanila'y nagyiwalang labis.

Kung buhay si Rizal di mapipigil
Ang dalo'y ng kanyang damdami't panulat;
Katulad ng agos na nagtutumulin
Ay di masasarhang tumugppa sa dagat;
Sapagkat si Rizal
Di paris ilan
Na maari mong bilhin at suhulan,
Di tulad ng iba na mabubuhay lamang
Kahit na lustayin ang pera ng bayan.

Kay Rizal ang bayan ay higit sa lahat
Higit sa salaping bulang nababasag;
Kung buhay ni Rizal at ito ang bayang kanyang namamalas…
Madilim at sakmal ng itim na ulap,
Ay pamuli niyang iaalay pa rin
Ang buhay na angkin
Upang sa Silanga'y bumating pamuli
Ang isang umaga na magandang- maganda at may gintong sinag.

Pagdaloy ng isip
Kahawig ay batis
Malinaw, malinis.
Ngunit pagkaminsan,
Labo, malagaslas,
Dagling lumilisan
Sa patutunguhan.
May panahon naman,
Mabagal, matining,

Tubig na malalim.
At may panahon rin,
Tuwa, umiiktad
Sa mga batuhan.
Batis na malinis
Layang walang hanggan
Walang katapusan



Parehong naglilingkod sa kastilyo ang magkaibigang Saguingging at Amimay. Sa ipinakikita nilang kasipagan ay walang itulak-kabigin sa kanilang dalawa, subalit higit na kinagigiliwan ni Dukesa Eufra si Saguingging. May nakita itong katangian sa dalaga na wala kay Amimay. Para kasing may mahika ang magagandang kamay ni Saguingging sapagkat ang bawat mahawakan nitong gawain ay laging wasto at ang bawat lutuing pagkain ng kanyang kamay ay talaga namang masasarap. Sanhi nito, lalong napatangi sa dukesa ang dalaga. Sa kabila ng mga papuri ay nanatili pa ring mapagkumbaba si Saguingging. Katunayan, ibinabahagi niya sa kapwa katulong lalo na kay Amimay ang anumang bagay na ibinibigay sa kanya ni Dukesa Eufra.

Gayunpaman, ang kabutihang- loob ng dalaga ay walang saysay sapagkat kinaiinggitan pala siya ng kaibigan. Dahil sa ïnggit"nag- isip si Amimay ng paraan upang masira ang magandang kamay ni Saguingging. Habang wala pang maisip ay pansamatala itong nagpapakitang-giliw sa kaibigan.

Isang hapon, nagpasama sa magkaibigan ang dukesa sa kanyang paglalakad sa labas ng kakahuyan. Walang anu- ano ay isang mabangis na baboy- ramo ang biglang sumulpot mula sa loob ng gubat. Lalong mabagsik ang mailap na hayop palibhasa'y sagatan at sa kanila ngaun ito maninibasib.

"Tumakbo na kayo mahal na dukesa, amimay…takbo! Sigaw ni Sanguingging at lakas loob na hinarang ang sumusugod na hayop.

Sa ginawang iyon ng dalaya ay nakalayong ligtas sina Dukesa Eufra at ang kaibigan. Samantala, sinakmal ng baboy- ramo ang katawan ni Saguingguing at walang awang iwinasiwas sa lupa. Saka pa lang dumating ang mga humahabol na mangangaso; nasukol at napatay nila ang mabangis na hayop datapuwa't wala nang buhay ang kahabg- habag na dalaga.

Ipinagluksa ng lahat ang pagkamatay ni Saguingging. Binigyang parangal naman ng duke ang kagitingingan ipinamalas ng butihing katulong. Doon na rin nila ipinalibong ang bangkay ng dalaga sa pansariling hardin ni Dukesa Eufra. Bukod sa hardinero ay si Amimay lamang ang may pahintulot na makapasok sa loob ng hardin. Sa utos ng dukesa, tuwing umaga, ay nag- aalay ng tatlong bulaklak na rosas ang dalaga sa puntod ng kanyang kaibigan. Madalas ding sambitin ni Amimay ang…

"Patawarin mo ako, Saguingguing. Kinaiinggitan kita at pinag isipan ng masama gayong isa kang dakilang kaibigan. Ibinuwis mo ang iyong buhay para sa akin at para sa dukesa. Maraming- maraming salamat."

Isang umaga, nagitla si Amimay nang may umusbong ng halaman sa puntod ng kaibigan. Maging ang hardinero ay nagtaka rin sa pagtubo ng halamang iyon na di mawari. Agad ipinagbigay- alam ng dalaga sa dukesa ang kanyang nakita na ikinatuwa naman nito dahil sa paniniwalangan iyon ay si Saguingging, kaya…

"Ikaw amimay agn mag- aalaga at magdidilig kay Saguingging upang sa aking pagbabalik mula sa ibang bansa ay malago at namumulaklak na siay."

Ang bilin ng dukesa ay kanyang tinupad, subalit sa halip na lumago, ang halaman na ito ay tumaas na parang puno ngunit hindi naman kahoy. Ang mahaba't malalapad nitong dahon at malambot na punong katawan ay nagdudulot ng pag aalinlangan kay Amimay. Hanggang dumating ang sandali ng pamumunga at saka pa lang napatunayan ng dalaga na mula nga sa katawan ng kaibigan ang punong tumubo. Para kasing mga daliri ng kamay ni Saguingging ang kanyang nakita sa bawat piling na nakakabit sa buwig na puno.

Pagkaraan ng ilang linggo, dumating ang mag asawang duke at dukesa mula sa pagliliwaliw. Sumalubong kapagdaka si Amimay at ibinalita ang tungkol sa bunga ng puno. Nagtungo sa hardin ang mag- asawa at bumulgaga sa kanila ang mga hinog na bunga na mistulang daliri.

"Kamangha- mangha!"bulalas nila sapagkat noon lamang sila nakakita ng ganoong uri ng prutas. Maraming ibon ang umaaligid pa sa puno at ang iba'y tumutuka sa prutas, nangangahulugang hindi nakakalason ang mga bunga ng punong iyon. Pumitas ang duke at tinikman ang daliring bunga. Ilang sandali pa'y labis na nasiyahan ang lahat sa naiibang sarap na kanilang nalasahan.

Sa kagalakan ng duke at dukea ay ipinatawag ang lahat ng tauhan sa kastilyo. Sila man ay pawang nagulat din pagkakita sa puno't bunga nito. Bawat isa'y tumikim. "Masarap,"wika nila. "Ngunit ano kayang prutas ito?"

"Bunga po yan ng punong tumubo sa puntod ni Saguingging,"ang magalang na sagot ng hardinero.

"Dahil ang prutas ay hugiis- daliri ng magagandang kamay ni Saguingging at ito ay bunga ng punong mula rin sa kanya, tatawagin nating itong saging."ang maagap na wika ng Dukesa.

Bukat noon ay SAGING na nga ang ipingalan nila sa prutas.

Naging kapansin- pansin naman ang biglang paglitaw ng maraming suwi sa paligid ng punong saging at halos nagsiksikan pa. Kaya pinagtulungan nina Amimay at ng hardinero na itanim ng hiwa- hiwalay ang mag suwi sa mauwang na bakuran ng kastilyo.

Dumaan ang mga araw, lumaki at nagkabunga rin ang mga suwi daptapuwa't  nakapagtataka dahil nagkaroon ng pagkaiba sa kulay. Lasa at hugis ang bunga ng bawat punong saging. Hindi maipaliwanag ni Amimay kung bakit nagkaganoon.

Ang buhay ng tao sa mundo ay ganito:

Ngayong: munting ibong ang pinapangarap
Mamugad sa lundo ng bughaw na ulap;

Sa kinabukasan; isa nang bulaklak
Sa dulo ng sangang bagong kabubukad:

Ngunit… sa ikatlong
Araw ng pagbangon.
Bagyo'y dumarating- ang bagyo ng Palad
At lilisanin kang yagit na kumalat.

Ilawang binagyo't nawalan ng ningas:
Minsan… akont ito'y
AT naging ibon pa, at naging bituin
Na kinasilawan ng libong paningin;
Naging araw ako sa lubhang maningning
At naging awit pang sa madla'y umaliw…

Subali… nang ako
Ay datnan ng Bagyo…
Nang mawalang lahat ang hiyas kong angkin:

Sa pakpak- ang kulay; sa awit- taginting:
Sa bagwis- ang lakas;
Sa bitui'y kislap,
Sa aki'y wala nang pagsuyo't panimdim
Na ibig mag- ukol ng awa't pagtingin.

Ibog kong marating ang abot ng tanaw,
Ibig kong maabot ang langit ng bughaw,
Lupang malalawak sana ay malakbay,
Dagat na malalimay mapaglanguyan…

Ang nais ko'y aking mapagbigyang lahat
Ang may pitang ako'y magdulot ang hangad
Ang makalinga ko ang kawawang anak…

Datapwa… datapwa, langit na marikit!
Pag ako'y lilipad sa may himpapawid,
Ay may pumapana sa pakpak ko't bagwis,
Sadyang pinipigil ako't ginigipit…

Ang buhay ng tao ay talagang ganyan:
Kung dadakila ka, ang inggiting kamay
Ay nasa likod mo't may batong pamatay
Kung nasasawi ka ay pagtatawanan…!

Sa bundok at parang ay lubahang madawag
Sadyang manganganib ang nagsisilakad,
subali't sa bayang masaya't magilas,
Ang salarin ay lalong marami't laganap…

Kung sa paglusong mo sa ilu-ilugan
Ay nadudulas ka sa lumot ng pampang,
Sa dagat pa kayang pating ay makapal,
Hindi mapalungi ang buhay na taglay?

Ang iyong libinga'y ibog kong dalawin,
Ngunit ang puntod mo'y saan hahanapin?
Nang ikaw'y tumayo; daming nakapansin,
Datapwa't nang mabuwal sa laot ng dilim
Walang nakakita hanggang sa malibing
Kundi ang nagluksang anino mo na rin.

Sa aba mong puntod nais kong manalangin,
Nguni't ang libing ma'y nasaan, nasaan?
Nang ikaw'y tumugon sa tawag ng bayan,
Dami mong kasamang sumugod sa parang;
nguni't nang matirik ang bandilang tangan,
Sino ang sa iyo's nakaala-ala man lamang?

Sa bango ng aming bulaklak na handog,
Yaring alaala'y hayaang ikintal
Sa kaluluwa mo, hamong maiabot
Ng hangin ang aming dalanging mataos…
Na sapaka't ikaw'y bayaning nalugmok,
Sa langit ka naman akayin ng Diyos.


Isang dapithapon ako ay naglakad
Sa tabi ng dagat, paa ko'y napadpad;
Ang hindi mawari sarili'y naghangad
Magmasid sa alon…ang puso'y naganyak.

Kaygandang malasin ng alon sa dagat,
Lalo na't tahimik, kilos ay banayad;
Ang mumunting isda na aking namalas
Pawang masisigla't punong- puno ng galak.

Dagliang nangarap ang munting isipan,
Sana ang sarili sa isda'y kabilang;
Marahil ang lungkot ay di makakamtan
At pawang ligaya ang mararanasan.

Walang anu-ano, ako ay nagulat,
Biglaang nagbago ang hanging- habagat;
Dagling sumilakbo along mabanayad,
Masasayang isda'y nalito't nasindak.

AT itinuon ko ang aking paningin
Sa kaitasan nitong papawirin;
Mapuputing ulap ay kusang nangitim
Tila nagbabadyang may bagyong darating.

Isang sandali pa'y dagling naramdaman
Ang patak ng ulan sa aking katawan;
Ako ay tumayong buo ang isipang
Lisanin ang pook ng dalampasigan.

Habang papalayo sa dalampasigan
Nabuo sa isip isang katanungan;
Äng alon sa dagat kaya ay katulad
Ng buhay ng taong Diyos ang may gawad?"
Ikaw ay iniluwal ng baha sa bundok,
Hahala-halakhak at susutsit-sutsot:
Ang laglag na daho'y iyong dinadakot
At nagtutumuling walang lingon-likod.

Ang punung-kawayang kumiling sa libis
Ay pinipilit ming lagdaan ng halik;
Tumatakbo ka at nagluluksong-tinik;
Nagpapakaanod sa daliring siit!

Hinaharangan ka ng sangang nagdukwang,
Sinasala- sala ng damo sa pampang
Sinisilu- silo ng banging sa daan,
Nguni't patuloy kang patungo kung saan!

Hindi ka mapigil sa pagsusumagsag;
Sinisiklut- siklot sa tubig ang layag;
Sa pangungunyapit nadumhan ang ugat
Ng buwal na kahoy na kinakaladkad!

Pinahihinto ka kahi't sumandali,
Ayaw kang papigil at nagdudumali;
Ang tangay-tangay mong di makapahindi
Sa dagat mo lamang pala iuuwi!

Itong kabihasna'y anak ng Panahon,
Agos ng ligayang lungkot ang karugtong;
Tayo'y mga yagit na nagpuprusisiyon

At di- kawasa'y sa hukay nahantong!

Walang bibig, walang pakpak,
Kahit hari’y kinakausap.
Sagot:Aklat
Walang paa, walang pakpak,
Naipamalita sa lahat.
Sagot:Aklat
Hindi halaman, maraming dahon,
Ang ibinubunga ay dunong.
Sagot:Aklat
Baston ng kapitan,
Hindi mahawakan.
Sagot: Ahas
Isang biyas ng kawayan,
Maraming lamang kayamanan.
Sagot: Alkansiya
Bahay ni kahuli,
Haligi’y bali-bali,
Ang bubong ay kawali.
Sagot: Alimango
Heto na si kuya,
May sunong sa baga.
Sagot: Alitaptap
Heto na si bayaw,
Dala-dala’y ilaw.
Sagot: Alitaptap
Heto , heto na,
Malayo pa’y humahalakhak na.
Sagot: Alon
Sa bukid nagsasaksakan,
Sa bahay nagbunutan.
Sagot: Amorseko
Kulubot ang balat,
Ang loob ay pilak,
Siit namimilipit,
Ginto’t pilak namumulaklak.
Sagot: Ampalaya
Pagkatapos na ang reyna’y
Makapagpagawa ng templo,
Siya na rin ang napreso.
Sagot: Anay
Ako’y may kaibigan,
Kasama ko kahit saan,
Mapatubig ay di nalulunod,
Mapaapoy ay di nasusunog.
Sagot: Anino
Mayroon akong matapat na alipin,
Sunod nang sunod sa akin.
Sagot: Anino
Manok kong pula,
Inutusan ko ng umaga,
Nang umuwi’y gabi na.
Sagot: Araw
Kung dumating ang bisita ko,
Dumarating din ang sa inyo.
Sagot: Araw
Tubig na nagiging bato,
Bato na nagiging tubig.
Sagot: Asin
Mataas ang paupo,
Kesa patayo.
Sagot: Aso
Hindi hayop, hindi tao,
Hindi natin kaano-ano,
Ate nating pareho.
Sagot: Atis
Buhay na hiram lamang,
Pinagmulan ng sangkatauhan.
Sagot: Babae
Dinadala ko siya,
Dinadala ako niya.
Sagot: Bakya
Dala mo siya dala ka niya,
Kasama saan man pumunta.
Sagot: Bakya
Tubig kung sa isda,
Lungga kung sa daga,
Kung sa tao’y ano kaya.
Sagot: Bahay
Sa gabi pumapatay,
Sa araw ay bumubuhay.
Sagot: Bahay
Wala sa langit, wala sa lupa,
Kung lumalakad ay patihaya.
Sagot: Bangka
May likod walang tiyan,
Matulin sa karagatan.
Sagot: Bangka
Lumalakad ay walang humihila,
Tumatakboy walang paa.
Sagot: Bangka
Alin dito sa buong lupa,
Kung lumakad ay tihaya.
Sagot: Bangka
Kabaong walang takip,
Sasakyang nasa tubig.
Sagot: Bangka
Wala sa langit, Wala sa lupa,
Kung lumakad ay patihaya.
Sagot: Bangka
Nakalantay kung gabi,
Kung araw ay nakatabi.
Sagot: Banig
Isang biyas ng kawayan,
Ang laman ay kamatayan.
Sagot: Baril
May katawa’y walang bituka,
May puwit walang paa,
Nakakagat tuwina.
Sagot: Baso
Buhay na hindi kumikibo,
Patay na hindi bumabaho.
Sagot: Bato
Kung sa ilang, walang kwenta;
Sa gusali mahalaga.
Sagot: Bato
Palayok ni isko,
Punong-puno ng bato.
Sagot: Bayabas
Isang balong malalim,
Punong-puno ng patalim.
Sagot: Bibig
Ang ilalim ay impyerno,
Ibabaw ay purgatoryo,
Gitna’y makakain mo.
Sagot: Bibingka
Nagsasaing si pusong,
Sa ibabaw ang tutong.
Sagot: Bibingka
Pinakain ko nang pinakain,
Pagkatapos ay ibinitin.
Sagot: Bingwit
Alin sa buong katawan,
Nasa likod ang tiyan.
Sagot: Binti
Napapagod kung tumitigil,
Kung tumatakbo’y gumigiliw.
Sagot: Bisikleta
Itinanim sa kagabihan,
Inani sa kaumagahan.
Sagot: Bituin
Kung di pa sa liig pinigilan,
Di pa ako bibigyan.
Sagot: Bote
Heto na si lulong,
Bubulong bulong.
Sagot: Bubuyog
Inisip ng marunong,
Sinabi ng gunggong.
Sagot: Bugtong
Maitim na parang alkitran,
Pumuputi kahit hindi labhan.
Sagot: Buhok
Nagsaing si kuruktong,
Kumuloy walang gatong.
Sagot: Bula ng Sabon
Isang pinggan, laganap
Sa buong bayan.
Sagot: Buwan
Mahabang-mahaba,
tinutungtungan ng madla.
Sagot: DaanNaligo ang senyora,
hindi nabasa ang saya.
Sagot: Dahon ng gabi
Nagtanim ako ng dayap,
sa gitna ng dagat,
marami ang nagsihanap,
iisa ang nagkapalad.
Sagot: Dalaga
Limang punong niyog,
iisa ang matayog. 
Sagot: Daliri
Limang Prinsipe sa balite,
sombrero ay tigkakalahati.
Sagot: Daliri
Munting uling, bibitin-bitin,
masarap kanin, mahirap kunin.
Sagot: Duhat
Nang maliit ay kastila,
nang tumanda ay baluga.
Sagot: Duling
Isang taong disgrasyada,
kung tumingin ay dalawa.
Sagot: Duling
Takbo roon, takbo rito,
hindi makaalis sa tayong ito.
Sagot: Duyan
Isang hayop na maliit,
dumudumi ng sinulid.
Sagot: Gagamba
Mahahabing tagabukid nasa tiyan ang sinulid,
kung umaga’y umiidlip, kung gabi’y naghuhumapit.
Sagot: Gagamba
Nagbabahay si maitim,
walang haliging itinanim.
Sagot: Gagamba
Nagsaing si Judas,
kinuha ang hugas,
itinapon ang bigas.
Sagot: Gata
Tubig ng pinagpala,
walang makakuha kundi munting bata.
Sagot: Gatas ng ina
Bahay ni San Vicente ,
punong-puno ng diamante.
Sagot: Granada (prutas)
Nagsaing si kurukutong,
bumubula’y walang gatong.
Sagot: Gugo
Kung nakahiga’y patagilid,
kung nakatayo’y patiwarik.
Sagot: Gulok o itak
Malaki kung bata,
maliit kung matanda dahil sa kahahasa.
Sagot: Gulok o itak
Aso kong si pula,
sumampa sa sanga,
nag pakita ng ganda.
Sagot: Gumamela
Heto na si kaka,
bibika-bikaka
Sagot: Gunting
Dalawang magkaibigan, magkadikit ang baywang;
kapag sila’y nag papasyal, nahahawi ang daanan.
Sagot: Gunting
Dalawang magkaibigan, may talim ang tiyan;
matagal ng nagkakagatan di pa nagkakasakitan.
Sagot: Gunting

© http://bugtongpinoy.blogspot.com

Mga Salawikain patungkol sa pakikisama, pakikipag-kaibigan at pakikipag-kapwa tao.

1. Puri sa harap, sa likod paglibak
2. Kaibigan kung meron, Kung wala'y sitsaron
3. Ang tunay mong kaibigan, nasusubok sa gipitan
4. Matabang man ang paninda, matamis naman ang anyaya
5. Kapag tunay ang anyaya, sinasamahan ng hila
6. Walang paku-pakundangan, sa tunay na kaibigan
7. Hindi sasama ang pare, kundi sa kapwa pare
8. Matapang sa kapwa Pilipino, susukot-sukot sa harap ng dayo
9. Ang taong tamad, kadalasa'y salat
10. Mag-aral kang mamaluktot habang maigsi ang kumot
11. May pakpak ang balita, may tainga ang lupa
12. Sagana sa puri, dukha sa sarili

Mga Salawikain patungkol sa kabutihan, kabaitan, kagandahang asal, pagpapakumbaba at pag-ingat.

1. Ang ibinabait ng bata, sa matanda nagmula
2. Ang magandang asal ay kaban ng yaman
3. Pagsasama ng tapat, pagsasama ng maluwat
4. Ang may malinis na kalooban ay walang kinatatakutan
5. Ang mabuting halimbawa, ay higit na mabisa kaysa pahayag na dakila
6. Ang katotohana'y kahit na ibaon, lilitaw pagdating ng takdang panahon
7. Ang ibinabait ng bata, sa matanda nagmula
8. Magbiro ka sa lasing, huwag sa bagong gising
9. Bago mo sikaping gumawa ng mabuti, kailangan mo munang igayak ang sarili
10. Ang lumalakad ng marahan, matinin man ay mababaw. Ang lumalakad ng matulin, kung matinik ay malalim

Mga salawikain patungkol sa mga pangako at ka kawalan ng kaya.

1. Buhay-alamang, paglukso ay patay
2. Kasama sa gayak, di kasama sa lakad
3. Ang tao na walang pilak, parang ibong walang pakpak
4. Ang hindi tumupad sa sinabi, walang pagpapahalaga sa sarili
5. Gaano man ang iyon lakas, daig ka ng munting lagnat
6. Ang maniwala sa sabi-sabi'y walang bait sa sarili

Mga salawikain patungkol sa pagkakaisa at pagtutulungan.

1. Anuman ang tibay ng piling abaka, ay wala ring lakas kapag nag-iisa
2. Kaya matibay ang walis, palibhasa'y nabibigkis
3. Ang mabigat gumagaan pag napagtutuwangan
4. Ang lakas ay daig ng paraan
5. Minsan man at kong golpe, daig ang pitong biyahe
6. Ako, ikaw o kahit sinumang nilalang, tayong lahat ay arkitekto ng sariling kapalaran

Mga salawikain patungkol sa kagitingan at katapangan.

1. Ang lihim na katapangan ay siyang pakikinabangan
2. Sa larangan ng digmaan, nakikilala ang tapang
3. Marami ang matapang sa bilang, ngunit ang buong-loob ay iilan
4. Ang bayaning masugatan, nag-iibayo ang tapang
5. Nawala ang ari, ngunit hindi ang lahi
6. Ang lalaking tunay na matapang, hindi natatakot sa pana-panaan
7. Kapag pinangatawanan, sapilitang makakamtan

Mga salawikain patungkol sa pagtitiis

1. Hanggang maiksi ang kumot, magtiis na mamaluktot
2. Pag may hirap, may ginhawa
3. Walang ligaya sa lupa na di dinilig ng luha
4. Pag may kalungkutan, may kasiyahan
5. Kung aakyat ka nga't mahuhulog naman, mabuting sa lupa'y mamulot na lamang
6. Pagkapawi ng ulap, lumilitaw ang liwanag

Iba pang salawikain…

1. Nasa Diyos ang awa,nasa tao ang gawa.
2. Kapag ang tao'y matipid,maraming maililigpit.
3. Ano man ang gagawin, makapitong iisipin.
4. Ang hindi napagod magtipon, walang hinayang magtapon.
5. Madali ang maging tao, mahirap magpakatao.
6. Ang tunay na anyaya, sinasamahan ng hila.
7. Ang magalang na sagot ay nakakapawi ng poot.
8. Ang gawa sa pagkabata,dala hanggang pagtanda.
9. Pag di ukol, ay di bubukol.
10. Kung sino ang masalita ay siyang kulang sa gawa.
11. Daig ng maagap ang taong masipag.
12. Ako ang nagbayo ako ang nagsaing saka ng maluto'y iba ang kumain.
13. Ubus-ubos biyaya, pagkatapos nakatunganga.


© internet
national heroes, national hero of the philippines, national heroes day philippines 2015, national hero, national heroes of the philippines, national heroes day philippines, national heroes day,salawikain halimbawa, salawikain tungkol sa wika, salawikain, salawikain examples, salawikain at kahulugan, salawikain sawikain at kasabihan, salawikain filipino, bugtong, bugtong pinoy,bugtong examples